De Noordmansschool is een Vreedzame School. De Vreedzame School is een programma voor de hele basisschool, van groep 1 tot en met groep 8, dat ervoor zorgt dat de klas en de school een gemeenschap worden waarin ieder kind zich gehoord en gezien voelt. Kinderen leren er hoe zij samen beslissingen nemen, hoe zij conflicten zelf oplossen en hoe zij verantwoordelijkheid nemen voor elkaar en voor de school. Dat past precies bij wat wij belangrijk vinden. Al jaren staat in onze gouden regels: ‘Wij lossen ruzies pratend op.’ Met de Vreedzame School leren kinderen hoe je dat doet.
Zes blokken per schooljaar
Het programma bestaat uit wekelijkse lessen, verdeeld over zes blokken. Ieder blok heeft een eigen thema, dat in alle groepen tegelijk aan bod komt. Zo werken de kleuters en de kinderen van groep 8 in dezelfde weken aan hetzelfde onderwerp, ieder op zijn eigen niveau:
Blok 1 – We horen bij elkaar: aan het begin van het schooljaar wordt de groep een groep. De kinderen leren elkaar kennen en maken samen afspraken over hoe zij met elkaar omgaan.
Blok 2 – We lossen conflicten zelf op: de kinderen leren wat een conflict is, hoe je kunt afkoelen als je boos bent, en hoe je samen een oplossing zoekt waar iedereen tevreden mee is.
Blok 3 – We hebben oor voor elkaar: over communicatie: goed luisteren, je mening geven, en vragen stellen om een ander beter te begrijpen.
Blok 4 – We hebben hart voor elkaar: over gevoelens. Kinderen leren hun eigen gevoelens herkennen en benoemen, en rekening houden met de gevoelens van een ander.
Blok 5 – We dragen allemaal een steentje bij: over verantwoordelijkheid. Iedereen draagt bij aan een fijne klas en een fijne school, bijvoorbeeld met taken in de groep.
Blok 6 – We zijn allemaal anders: over de verschillen tussen mensen, en hoe je daar met respect mee omgaat.
Een team dat zich voorbereidt
De Vreedzame School werkt alleen als het hele team ermee werkt. Daarom bereiden de leerkrachten zich samen voor op de blokken. Zo stond een studiedag op woensdag 18 maart helemaal in het teken van de Vreedzame School: met het hele team bereidden wij ons voor op blok 4, het blok over gevoelens. Dat zorgt ervoor dat alle leerkrachten dezelfde taal spreken en dezelfde afspraken hanteren, in de klas, op de gang en op het plein.
Conflicten zelf oplossen
Ruzie maken hoort bij het leven. Het gaat erom hoe je een ruzie oplost. In de Vreedzame School leren kinderen een vast stappenplan. Eerst afkoelen: even uit elkaar, totdat iedereen rustig is. Dan om de beurt vertellen wat er is gebeurd en hoe je je voelt, terwijl de ander luistert. Daarna samen bedenken wat een oplossing kan zijn, en een oplossing kiezen waar beide kinderen mee kunnen leven. De leerkracht helpt daarbij, maar laat de kinderen zoveel mogelijk zelf doen. Op veel Vreedzame Scholen worden kinderen uit de bovenbouw daarnaast opgeleid tot mediator. Mediatoren helpen andere kinderen, bijvoorbeeld in de pauze op het plein, om hun ruzie op deze manier op te lossen.
Democratie in het klein
De Vreedzame School wil kinderen ook voorbereiden op het leven in een democratische samenleving. Daarom krijgen kinderen in de klas een stem. In een klassenvergadering bespreken zij wat er goed gaat in de groep en wat beter kan, en nemen zij samen besluiten. Kinderen krijgen taken waarmee zij verantwoordelijkheid dragen voor de klas. Zo leren zij dat je samen iets kunt bereiken, en dat de mening van iedereen telt. Dat sluit aan bij de visie van AMOS op gemeenschapsvorming: kinderen leren bruggen slaan tussen verschillende culturen en godsdiensten, en groeien uit tot verantwoordelijke burgers.
Van school naar wijk
Kinderen leren het meest als zij overal dezelfde afspraken tegenkomen. Daarom kent het programma ook een uitbreiding naar de buurt: de Vreedzame Wijk. In wijken die daaraan meedoen, werken scholen, kinderopvang, buurthuizen en sportverenigingen met dezelfde taal en dezelfde aanpak. Een kind dat op school heeft geleerd hoe je een ruzie oplost, hoort dan ook op de voetbalclub en in het buurthuis: eerst afkoelen, dan praten. Zo wordt de Vreedzame School meer dan een lesmethode: het wordt een manier van samenleven, in de klas en daarbuiten.
Wat kunt u als ouder doen?
Wat de kinderen op school leren, werkt het best als het thuis terugkomt. U kunt daar op verschillende manieren aan bijdragen:
Vraag uw kind waar de lessen van de Vreedzame School op dat moment over gaan, en laat het vertellen wat het heeft geleerd.
Gebruik thuis dezelfde aanpak bij ruzie tussen broertjes en zusjes: eerst afkoelen, dan om de beurt vertellen, dan samen een oplossing zoeken.
Help uw kind om zijn gevoelens onder woorden te brengen: ‘Ik zie dat je boos bent. Wat is er gebeurd?’
Geef zelf het goede voorbeeld in hoe u met andere mensen praat, ook als u het met iemand oneens bent.
Een veilige school
Een school waar kinderen zich veilig voelen, is een school waar kinderen goed kunnen leren. Daarom besteden wij niet alleen in de lessen van de Vreedzame School aandacht aan een goede sfeer, maar de hele dag. Pesten accepteren wij niet. Wordt uw kind gepest, of ziet uw kind dat een ander wordt gepest? Vertel het dan meteen aan de leerkracht. Samen met de kinderen, de ouders en zo nodig de intern begeleider zoeken wij dan naar een oplossing, en wij houden in de gaten of die oplossing ook werkt.