Taal is de sleutel tot leren. Wie goed Nederlands spreekt en begrijpt, kan de uitleg van de leerkracht volgen, opdrachten goed lezen en vertellen wat hij of zij weet. Op de Noordmansschool besteden wij daarom veel aandacht aan taal, al vanaf de voorschool. Maar taal leer je niet alleen op school. Ook thuis kunt u als ouder veel doen. Op deze pagina leest u wat we bedoelen met schooltaal, wat wij voor ouders organiseren en hoe u uw kind thuis kunt helpen.
Wat is schooltaal?
Kinderen die naar school gaan, krijgen te maken met een heel eigen soort taal: de taal van de school. Dat zijn de woorden die de juf gebruikt bij de uitleg en de woorden die in de opdrachten en de boeken staan. Denk aan opdrachten als ‘omcirkel het goede antwoord’, ‘vergelijk de twee plaatjes’ of ‘leg uit waarom’, aan woorden als ‘verschil’, ‘oorzaak’ en ‘samenvatting’, en aan alle nieuwe woorden die bij een les over het weer, het verkeer of de geschiedenis horen. Een kind dat thuis veel Nederlands hoort, kent veel van die woorden al. Voor andere kinderen is het een nieuwe taal, die zij stap voor stap moeten leren. Daarom krijgen alle kinderen bij ons veel uitleg bij nieuwe woorden, en werken wij met thema’s waarbinnen de woorden steeds terugkomen.
Taal vanaf het begin
Op de voorschool en in de kleutergroepen wordt al heel bewust aan taal gewerkt. De pedagogisch medewerkers en leerkrachten gebruiken veel taal, zodat de kinderen nieuwe Nederlandse woorden leren. Bij ieder thema krijgen ouders een themabrief met de woorden, liedjes en activiteiten die aan bod komen. Daarmee kunt u thuis verder. Wie in groep 3 begint met leren lezen, heeft veel aan een grote woordenschat: hoe meer woorden een kind kent, hoe makkelijker het lezen gaat.
Taallessen voor ouders
Ook voor ouders is er op onze school al jarenlang aandacht voor taal. In het schooljaar 2005-2006 volgden de moeders van de voorschoolkinderen iedere week taalthemalessen in de school, met opvang voor de jongere kinderen. Later werden er, samen met de ouderraad, de oudercontactmedewerker en instellingen uit de wijk, taalcursussen voor ouders georganiseerd in het ouderlokaal. In die lessen leert u Nederlands dat u nodig heeft in het contact met de school: een gesprek met de leerkracht voeren, een brief of de nieuwsbrief lezen, uw kind ziekmelden, een formulier invullen. Ook leert u de woorden die uw kind op school leert, zodat u thuis kunt meepraten. Wilt u weten welke cursussen er op dit moment zijn? Vraag het aan de oudercontactmedewerker, of kom langs op de koffieochtend in het themalokaal.
Hoe kunt u thuis helpen?
U hoeft geen leraar te zijn om uw kind te helpen met taal. Een paar tips:
Lees elke dag voor. Een kwartier voorlezen is een van de beste dingen die u voor de taalontwikkeling van uw kind kunt doen. Praat over de plaatjes en vraag wat uw kind denkt dat er gaat gebeuren.
Praat veel met uw kind, in de taal die u het beste spreekt. Een kind dat thuis een rijke taal hoort, in welke taal dan ook, leert ook makkelijker Nederlands. Vraag na schooltijd wat uw kind heeft geleerd en laat het vertellen.
Ga naar de bibliotheek. Voor kinderen is een abonnement op de bibliotheek in Amsterdam gratis. Daar vindt u ook prentenboeken, voorleesboeken en boeken in andere talen.
Vraag naar de woorden van het thema. Bij de voorschool en de kleuters krijgt u een themabrief; de oudere kinderen kunnen zelf vertellen welke nieuwe woorden zij hebben geleerd.
Kijk samen naar het Jeugdjournaal of naar een kinderprogramma, en praat erover. Zo leert uw kind woorden over de wereld om zich heen.
Lezen en voorlezen op school
Op school is er veel aandacht voor lezen. Elk jaar doet de school mee aan de Kinderboekenweek, en in oktober werd er al eens een voorleeswedstrijd gehouden waarin kinderen lieten horen hoe mooi zij kunnen voorlezen. Alle groepen gaan op bezoek bij de bibliotheek: in het schooljaar 2005-2006 gingen bijvoorbeeld de groepen 6, 7 en 8 in november, de voorschool en groep 1 in februari en groep 3 in april. Zo leren kinderen al jong de weg naar de bibliotheek kennen. Wie eenmaal ontdekt heeft hoe leuk lezen is, leest vanzelf meer, en wie meer leest, leert meer woorden.
De taal op school
De voertaal op de Noordmansschool is Nederlands. Dat geldt voor de kinderen en ook voor de ouders als zij in de school zijn. Op die manier horen de kinderen zoveel mogelijk Nederlands, en dat helpt hen om de taal snel te leren. Op het schoolplein en in de hal vragen wij ouders daarom om ook met elkaar zoveel mogelijk Nederlands te spreken. Wij begrijpen goed dat dat niet voor iedereen makkelijk is. Als een ouder onvoldoende Nederlands spreekt, kan een belangrijk gesprek met de leerkracht met behulp van een tolk worden gevoerd.
Extra hulp bij taal
Heeft uw kind moeite met taal of lezen? Dan krijgt het op school extra hulp, bijvoorbeeld in een kleine groep bij de onderwijsassistent of de onderwijsondersteuner. Ook een vrijwilliger uit de wijk begeleidt bij ons groepjes kinderen bij het taalonderwijs, en een student komt in de groepen voorlezen. Als er meer aan de hand is, zoals vermoedens van dyslexie, kijkt de intern begeleider samen met u wat er nodig is. Voor de jongste kinderen met problemen bij het spreken kan de logopedist worden ingeschakeld.